رفوگری

واژه رفو گر یا در فرهنگ لغت به معنی، کسی که پارگی و زدگی فرش و جامه رفو می کند، می باشد رفوگر قالی نیز به کسی گفته می شود که معایب قالی را برطرف می کند رفو به معنی مرمت است و در این مبحث ممکن است در بعضی از قسمت ها از این واژه مر مر باشه مرمت به جای روح نیز استفاده شود. همچنین ممکن است در بعضی از قسمت های این مبحث بنا به صلاح دید از واژه قالی یا فرش استفاده شود. واژه مرمت مترادف می باشد.


در اینجا به انواع آسیب دیدگی در فرش اشاره می شود و در مبحث هایی به خدمات تخصصی رفوگری پرداخته می شود که به طور کلی عبارتند از
• تشخیص عیوب و انواع آسیب دیدگی در قالی
• مباحث عمومی روفو گری
• ترمیم ریشه و شیرازه قالی
• ترمیم ترک خوردگی های قالی
• ترمیم گلیم بافی ابتدا و انت های قالی
• ترمیم ترک خوردگی و لوله شدن کنار قالی
• ترمیم انواع گره در فرش های آسیب دیده
• ترمیم تار کشی و پود کشی در آسیب دیدگی های وسیع
• ترمیم انواع بید خوردگی ها
• مراقبت و نگهداری از قالی.


به این نکته توجه داشته باشید مرمت فرش اگر با مهارت انجام نشود می تواند ارزش قالی را پایین بیاورد کسی که در انجام رفوگری مهارت زیادی ندارد نباید دست به مردم آسیب دیدگی های مشکل بزنند و برای کسب مهارت لازم است که هم تجربه و هم تمرین داشته باشد و برای دستیابی به این امر بهتر است مرمت را با قالی های کم ارزش و فرسوده با بافت های درشت شروع نماید اگر فکر می کنید که فرش خانه و یا محل کارتان نیاز به ترمیم دارد، قالیشویی ونک این پیشنهاد را می دهد که هرچه زمان بیشتر بگذرد و بیشتر از فرش استفاده شود، تار و پود آن بیشتر دچار آسیب می شوند و پروسه رفوگری فرش سختتر خواهد بود.
فرش ها به مرور زمان ساییده می شوند و نیاز به ترمیم دارند. خدمات قالیشویی ونک رفوگری فرش هم انجام می دهد.

رفو در گلیم (بافت بدون پرز)

در گلیم بافی به دلیل اینکه دست بافته پرز ندارد، به کار بردن کلمه رفو مناسب نمی باشد گلیم مانند فرش های تخت ولی پرزاست که چله ها در جوار همدیگر قرار گرفته و پود ها از اهمیت زیادی برخوردار است نقش اصلی گلیم به وسیله گردش پود ها در لاب لای چله ها به وجود می آید معمولا گلیم به دلیل اینکه ارزان قیمت است هزنیه ترمیم برای آن سنگین می باشد ولی یک رفو به دلیل اینکه با تمام اجزای فرش آشنایی دارد به راحتی می تواند گلیم آسیب دیده را ترمیم کند، الیاف به کار رفته در گلیم تفاوت کمی با فرش دارد و چله از پنبه می باشد که در طول دار کشیده می شوند و پوده ها که همان نخ های بافت گلیم است از جنس پشم خام و کرک، بیشتر از اکرولیک می باشد که اکرولیک به دلیل قابل شستشو بودن و مراقب در گلیم های اردبیل که یکی از مراکز گلیم بافی است خصوصا در روستای نمین کاربرد دارد.

مرمت پارگی در کناره های طولی فرش

در این نوع پارگی سه طرف قسمتی که آسیب دیده فرش قرار می دارد و طرف دیگر آن شیرازه است ابتدا قالی را بدون اینکه هیچ کششی بر آن وارد شود بر روی تخت نصب می کنیم و قسمت آسیده دیده آن را با در نظر گرفتن چند چله اضاقه برای شیرازه چله کشی می کنیم، پس از آن پود کشی را که بهتر است به صورت منفصل باشد به این ترتیب انجام می دهیم ابتدا میخ هایی به موازات قسمت های آسیب دیده لبه فرش نصب می کنیم بعد نخ پود مناسب را داخل سوزن نموده وارد امتداد اولین پود آسیب دیده کرده و از لبه پارگی خارج می کنیم و سپس از میان چله ها عبور داده در سمت دیگر پارگی به دور میخ هایی که در کنار لبه فرش کوبیده ایم می پیچیم و دوباره پود را از میان گذرانده وارد رج بعدی می نمایینم این عملیات تا آخر قسمت آسیب دیده فرش انجام می شود به این روش پودکشی به دلیل نگه داشتن پود در کنار فرش ارقاج بغل، نیز گفته می شود بعد از تارکشی و پودکشی اقدام به بافت بکشیم که قالی کاملا کشیده و صاف و کناره بافت را شیرازه دوزی می کنیم  در فرش های تخت بافت می توان بعد از چله کشی و نصب پود ها به لبه پارگی سر پود ها در کنار فرش به طور آزاد گذاشته و بعد از هر رج بافت پود آن را وارد کرده با دفه محکم میکنیم و هم چنین می توان هنگام پودکشی یک رج را به صورت عکس دفعه قبل از بین تار ها عبور داده و سر آن را در کنار دورتار های پیچیده که نوع اول آن نتیجه بهتری دارد.

رفوگری فرش carpet repair

قالیشویی ونک، توانسنت برند خود را ثبت کند، اولین قالیشویی در تهران، قالشویی ونک بود که ثبت برند انجام داده.
قالیشویی ونک، به تمام مناطق ونک، امیر آباد، یوسف آباد، گیشا، جردن، ولی عصر، غرب تهران، مرزداران خدمات رسانی می کند.

مراحل تنظیم میز پرداخت

از تراز و صاف بودن سطح میز اطمینان حاصل شود با مشاهده و کشیدن دست بر سطح آن نیز از نبودن اشیایی ریز بر روی میز مطمین می شویم
نصب قالی بر روی میز و قشو زدن، قالی برای انجام عملیات پرداخت، باید بر روی میز پرداخت پهن گردد سپس با کشیدن کف دست بر سطح قالی جهت خواب آن مشخص می شود. آنگاه با چرخاندن قالی بر روی میز آن را رو به پرداخت کار قرار داده عملیات آغاز می شود. کیس خوردگی و لول شدگی، همیشه قبل از اتصال قالی به میز باید پشت آن از نظر برجستگی، تابر نباید هیچ عاملی که سبب برآمده شدن قالی بررسی شود تا هنگام پرداخت، سطح آن صاف و یک دست باشد، می گردد، وجود داشته باشد.
هنگام کشیدن کف دست بر روی فرش و در راستای چله ها، جهتی که دست به راحتی حرکت کند جهت خواب فرش گفته می شود.
هنگامی که قالی پهن می گردد، در صورت مشاهده کیس و تا خوردگی باید در جهت رفع آن اقدام شود برای این کار قالی را پشت و رو و به گونه ای پهن می کنند که پشت فرش در بالا قرار گیرد. سپس مقدار کمی آب را به وسیلۀ دست یا افشانه به پشت فرش می پاشند و آن را دوباره برمی گردانند تا بر روی سطح صاف میز قرار گیرد و روی آن به سمت بالا باشد پس از طی زمانی، بسته به مقدار کیس، قالی به اصطلاح خودش را می اندازد و صاف می شود
در هنگام پرداخت فرش های کوچک برای جلوگیری از حرکت آن در هنگام پرداخت، باید به وسیلۀ گیره یا با کوبیدن میخ در اطراف فرش، آن را ثابت کرد.
عیوب بافتی موثر در پرداخت از جمله عواملی هستند که می توانند مانع از یک پرداخت مناسب شوند  پس برای پرداخت صحیح و اصولی لازم است که عیوب بافتی و نحوۀ برخورد با آن ها شناسایی شوند.

ارگونومی

نحوۀ صحیح خم شدن و بلند کردن اشیا و حمل آن ها، همواره از ناحیۀ زانوها، در حالی که کمر خود را صاف نگاه داشته اید خم شوید هیچ گاه از ناحیۀ کمر خم نشوید اجسام سنگین تر از 01 کیلو را بلند نکنید هیچ گاه جسم سنگینی را بالاتر از سطح کمر نیاورید. پا ها را اندکی از یکدیگر فاصله بدهید تا روبه روی جسم قرار گیرید. عضلات شکم را سفت و منقبض کنید و با استفاده از عضلات پا جسم را از زمین بلند کنید سپس زانو ها را به آرامی صاف کنید. هنگام حمل، بستۀ آن را تا حد ممکن به بدن نزدیک و بازو ها را خم نگاه دارید عضلات شکم را سفت کنید و به آهستگی گام بردارید.

انواع پرداخت

پرداخت با توجه به نوع قالی و تقاضای مشتری، با روش های مختلف انجام می شودکه هریک نام خاص خود را نیز دارد:

روگیری

در این نوع پرداخت از تیغ لول ضخیم (با قطر بیشتر) چهار و یا پنج پر، استفاده می شود ارتفاع زیادی از پرز ها در این پرداخت یک باره برداشته می شود نازک کاری: در این نوع پرداخت از تیغ لول استفاده می شود و سطح پرز ها به شکل متوسط و معمولی کوتاه می شود.

موگیری

در این نوع پرداخت از تیغ لول شش یا هفت پر (قطر کمتر) استفاده می شود تیغۀ دستگاه پرداخت چه می دانید، چرا تیغ ها را تیز می کنند، چه زمانی باید تیغ های راجع به دستگاه تیزک ندی تیغ را نمایان می سازد، دستگاه را تیز کرد، چه نشانه هایی وجود دارد که ک دستگاه تیز کردن تیغ، ابزاری برقی است که سنگی به محور اصلی آن متصل است که با گردش سریع این سنگ، تیغ های ماکو را تیز می کنند. تیغ های مورد استقاده در حین عملیات پرداخت، در اثر کشیده شدن مداوم بر سطح فرش به تدریج کند می شوند و کارایی خود را از دست می دهند. علاوه بر این که عمل پرداخت را به خوبی
تیغه های دستگاه پس از مدتی کند می شوند برای تیز کردن تیغ های دستگاه باید آن ها را از روی دستگاه باز کرده و به مراکز تیغ تیزکنی ارسال گردند.

مراقبت از قالی

قالی باید به به ترین و صحیح ترین صورت نگهداری و حفظ شود زیرا مراقبت صحیح و اصولی نه تن ها افزایش عمر قالی کمک می کند بلکه از جهت حفظ زیبایی نیز به آن ارزش داده ایم.
1-  قالی های دستبافت نباید زیاد شسته شود زیرا از عمر آن کاسته می شود ولی باید به طور مرتب خاک آن را گرفت ذرات گرد و غبار زیان ترین مواد برای فرش یا قالی می باشد که بایستی با درجه کم تمیز شود.
2-  هرگز با دستمال کاغذی خیس و مواد شوینده و شامپو فرش سطح فرش را مکررا تمیز نکیند، هرچند این عمل باعث تمیز شدن پرز های فرش می گردد اما در نهایت کثیفی های آن به داخل پرز ها و گره ها نفوذ کرده و باعث نمدی شدن و همچنین پوسیدن فرش می گردد.
3-  هرگز از برس هایی که در جارو برقی حرکت چرخی دارند در تمیز نمودن فرش استفاده نکنیی سبب شل شدن گره ها و الیاف فرش می شود.
4-هرگونه آسیبی چه در ریشه ها و گلیم باف اول و آخر فرش و چه در قسمت بافت فرش پیش می آید، باید خیلی زود اقدام به مرمت آن نمود تا آسیب آن بیشتر نشود.
5-  هر چند وقت یکبار قالی را جابه جا کنید به طوری که گاهی به صورت سر تا ته آن را استفاده نمود که یک قسمت آن فرسوده نشود و یک اندازه کهنه شود همچنین گاهی از پشت فرش پهن می کنیم خصوصا در فرش هایی که روی سنگ یا سرامیک گسترده باشد تا پشت آن هوا بخورد.
6- تابیدن نور خورشید به طور مستقیم در روی فرش باعث از بین رفتن آن هوا می گردد.
7-  به ترین روش برای جمع فرش لوله کردن آن می باشد هرگز فرش را خصوصا برای نگهادری تان کیند زیرا به مرور زمان تا خورده آسیب می بیند.
8- هر چیزی که روی قالی ریخته می شود خیلی زود پاک کنید تا لکه آن کهنه نشود مواد جامد چسبیده به قالی را بردارید و جای آن را پاک کنید. عمل پاک کردن را همیشه از لبه فرش شروع کنید. در صورت مشاهده هر نوع ساییدگی جهت ترمیم آن اقدام کنید که پیشرفته نشود.
9- از قرار دادن پایه های میز و مبل به طور مستقیم روی فرش خودداری کنید و هر چند وقت یک بار پایه های میز را جابجا نمایید که فشار آن باعث فشردگی زیاد پوست ها و در نتیجه ساییدگی آن قسمت نشود
10-  قالی را در مکان های نمناک پهن کنید
11-  از گذاشتن اشیای نوک تیز روی فرش خودداری نمایید
12-  قالی های ظریف را در قسمت پر رفت و آمد پهن کنید زیرا رفت و آمد مداوم روی این گونه فرش ها فرسایش بیشتری را در پی خواهد داشت بهتر از فرش های درشت بافت برای این قسمت از منزل استفاده شود و فرش های ظریف و رنگ های روشن را در محل هایی چون اتاق پذیرایی پهن گردید
13-  قالی را روی موکت پهن کنید این کار باعث می شود در اثر پاخوردن پشت قالی با موکت تماس داشته باشد و به تدریج گره های پشت فرش ساییده شود و از این امر موجب سست شدن گره ها به مرور زمان می گردد
14- در هنگام تمیز بودن فرش نباید خلاف خواب خالی جاروبرقی بکشید چون گره ها رفته رفته شل می شوند
15- باید بعد از ریختن مایعات روی فرش بلافاصله آن را تمیز نمود حتی با آب خالص را نیز با دستمال خشک از روی فرش گرفته و زیر قسمت نمناک یک اشیا قرار دهیم که از سطح زمین بلندتر شود و هوا در آن جریان پیدا کند
16- اگر نور مستقیم به فرش می تابد باید در ساعاتی که شدت نور زیاد است زیرفرش را با زیر انداز بپوشانید.

انواع رفو و ترمیم قالی های دستبافت از لحاظ مصرف

-رفو و ترمیم قالی های صادراتی اغلب قایق زنی و ترمیم شیرازه است که مختص قالی های سبک و انباری است.

رفو و ترمیم قالی های مور مصرف داخلی که انواع و اقسام گوناگون دارد به شرح زیر است:

1- رفو و ترمیم پشت قالی
2- رفو و ترمیم روی قالی
3- رفو و ترمیم ریشه های قالی
4- رفو و ترمیمی شیرازه قالی
5-  رفو و ترمیم قایقی و سایر تزیینات قالی.